- کد نظام پزشکی: ۱۴۴۱۸۹
- ۰۲۱-۸۸۰۵۰۷۹۴
دکتر زهرا السادات شامخی
دندانپزشک عمومی
آبسه دندان یا Dental Abscess تجمعی از چرک است که در نتیجه عفونت باکتریایی در اطراف دندان یا لثه ایجاد میشود. این عفونت ممکن است در ریشه دندان، بافت لثه یا اطراف دندان ایجاد شود.
آبسه معمولاً با درد، تورم و حساسیت دندان همراه است و در برخی افراد ممکن است تب یا احساس ناخوشی عمومی نیز ایجاد شود.
بله، آبسه دندان در صورت درمان نشدن میتواند خطرناک باشد. عفونت ممکن است از محل اولیه خود به بافتهای اطراف، استخوان فک و در موارد شدیدتر نواحی صورت و گردن گسترش پیدا کند.
به همین دلیل، وجود آبسه دندان نیاز به ارزیابی و درمان سریع توسط دندانپزشک دارد.
نکته مهم این است که حتی اگر درد یا تورم آبسه موقتاً کاهش پیدا کند، به این معنی نیست که عفونت کاملاً از بین رفته است.
علائم آبسه میتواند در افراد مختلف متفاوت باشد، اما شایعترین نشانهها عبارتاند از:
درد شدید و مداوم یکی از رایجترین علائم آبسه دندان است. گاهی درد به فک، گوش یا نواحی اطراف صورت نیز انتشار پیدا میکند.
ممکن است اطراف دندان متورم شود یا تورم در گونه و فک مشاهده شود. تورم صورت میتواند نشانه پیشرفت عفونت باشد.
دندان عفونی ممکن است نسبت به نوشیدنیهای سرد یا غذاهای داغ حساس شود.
اگر هنگام فشار دادن دندان یا جویدن غذا احساس درد دارید، احتمال وجود التهاب یا عفونت در اطراف ریشه دندان وجود دارد.
گاهی آبسه باعث ایجاد طعم بد در دهان یا خروج چرک از ناحیه عفونی میشود.
در برخی موارد عفونت دندان میتواند با تب و احساس ناخوشی عمومی همراه باشد. وجود علائم عمومی اهمیت بیشتری دارد و نیاز به ارزیابی سریع پزشکی یا دندانپزشکی دارد.
اگر به آبسه دندان مشکوک هستید، بهتر است هرچه سریعتر برای معاینه به دندانپزشک مراجعه کنید. درد شدید، تورم، وجود توده یا تورم داخل دهان و درد مداوم از مواردی هستند که نیاز به ارزیابی فوری دارند.
تورم قابل توجه صورت یا فک
تب
درد شدید و مداوم دندان
مشکل در باز کردن دهان
گسترش تورم به گردن یا اطراف چشم
مشکل در بلع
مشکل در صحبت کردن
مشکل در تنفس
اگر تورم دهان، صورت یا گردن باعث مشکل در تنفس یا بلع شده است، این وضعیت اورژانسی است و نباید منتظر نوبت معمول دندانپزشکی بمانید.
آبسه معمولاً در نتیجه یک عفونت درماننشده ایجاد میشود. مهمترین عوامل عبارتاند از:
پوسیدگی عمیق دندان
عفونت پالپ یا عصب دندان
درمان نشدن دنداندرد
بیماری لثه
ترک یا شکستگی دندان
ضربه به دندان
دندان نهفته یا نیمهنهفته
پوسیدگی و بیماری لثه از عوامل مهم ایجاد عفونتهای دندانی هستند.
روش درمان به محل آبسه، شدت عفونت و وضعیت خود دندان بستگی دارد. دندانپزشک ابتدا دندان و بافتهای اطراف را بررسی میکند و ممکن است برای تشخیص دقیقتر عکس رادیوگرافی درخواست کند.
درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:
در برخی موارد دندانپزشک چرک جمعشده را تخلیه میکند تا فشار و عفونت کاهش پیدا کند.
اگر علت آبسه، عفونت داخل دندان باشد و امکان حفظ دندان وجود داشته باشد، ممکن است درمان ریشه یا عصبکشی انجام شود.
اگر دندان بهشدت تخریب شده و امکان حفظ آن وجود نداشته باشد، ممکن است کشیدن دندان ضروری شود.
خیر. آنتیبیوتیک برای تمام موارد آبسه یا درد دندان ضروری نیست. در بسیاری از عفونتهای موضعی، درمان اصلی باید روی برطرف کردن منبع عفونت، مانند درمان ریشه یا تخلیه آبسه، متمرکز باشد.
اگر عفونت با علائم سیستمیک مانند تب یا احساس ناخوشی عمومی همراه باشد، دندانپزشک ممکن است آنتیبیوتیک را نیز تجویز کند. مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک توصیه نمیشود.
تا زمان مراجعه به دندانپزشک میتوان برای کنترل موقت درد اقداماتی انجام داد:
در صورت نداشتن منع پزشکی، از مسکنهای مناسب طبق دستور روی بسته یا توصیه پزشک/داروساز استفاده کنید.
غذاهای نرم مصرف کنید.
با سمت سالم دهان غذا بجوید.
از مصرف غذاها و نوشیدنیهای بسیار داغ یا سرد خودداری کنید.
دندانها را با مسواک نرم تمیز نگه دارید.
از مصرف بیش از مقدار توصیهشده مسکن خودداری کنید.
توجه: درمانهای خانگی فقط میتوانند به کاهش موقت علائم کمک کنند و جایگزین درمان دندانپزشکی نیستند.
خیر. روشهای خانگی ممکن است برای مدت کوتاهی درد یا ناراحتی را کاهش دهند، اما منبع عفونت را از بین نمیبرند.
آبسه دندان معمولاً به درمان حرفهای توسط دندانپزشک نیاز دارد و نباید با فشار دادن یا سوراخ کردن آن در خانه اقدام به تخلیه چرک کرد.
پیشگیری از پوسیدگی و بیماری لثه میتواند احتمال ایجاد آبسه دندان را کاهش دهد. برای حفظ سلامت دهان و دندان:
روزی دو بار با خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنید.
هر روز بین دندانها را با نخ دندان یا ابزارهای مخصوص تمیز کنید.
پوسیدگیهای کوچک را سریع درمان کنید.
برای معاینههای منظم به دندانپزشک مراجعه کنید.
مصرف زیاد مواد غذایی و نوشیدنیهای قندی را کاهش دهید.
سیگار نکشید.
معمولاً خیر. حتی اگر درد یا تورم موقتاً کاهش پیدا کند، عفونت ممکن است همچنان وجود داشته باشد و نیاز به درمان داشته باشد.
خیر. درد یکی از علائم شایع است، اما شدت علائم میتواند متفاوت باشد. بنابراین نبود درد شدید لزوماً به معنای بیخطر بودن عفونت نیست.
بله. عفونت دندان میتواند باعث تورم لثه، فک یا صورت شود. تورم شدید، بهخصوص اگر با مشکل تنفس یا بلع همراه باشد، نیازمند رسیدگی فوری است.
در صورتی که منشأ عفونت داخل دندان و پالپ آن باشد و دندان قابل حفظ باشد، ممکن است درمان ریشه یا عصبکشی یکی از گزینههای اصلی درمان باشد. تصمیم نهایی پس از معاینه و بررسی دندان گرفته میشود.
آبسه دندان یک عفونت جدی است که نباید نادیده گرفته شود. دنداندرد شدید، تورم لثه یا صورت، درد هنگام جویدن، طعم بد دهان، تب و خروج چرک از مهمترین علائم آن هستند.
درمان آبسه میتواند شامل تخلیه عفونت، عصبکشی یا در صورت غیرقابل حفظ بودن دندان، کشیدن آن باشد. هرچه درمان زودتر انجام شود، احتمال کنترل عفونت و حفظ دندان بیشتر خواهد بود.
