- کد نظام پزشکی: ۱۴۴۱۸۹
- ۰۲۱-۸۸۰۵۰۷۹۴
دکتر زهرا السادات شامخی
دندانپزشک عمومی
دندان عقل یا Wisdom Tooth آخرین دندان آسیاب بزرگ در انتهای فک است. هر فرد معمولاً چهار دندان عقل دارد؛ دو دندان در فک بالا و دو دندان در فک پایین.
در گذشته این دندانها برای جویدن غذاهای سخت کاربرد بیشتری داشتند، اما امروزه به دلیل تغییر رژیم غذایی و کوچکتر شدن فضای فک بسیاری از افراد فضای کافی برای رشد طبیعی دندان عقل ندارند.
مهمترین دلیل مشکلات دندان عقل، کمبود فضای کافی برای رویش کامل است. در این شرایط ممکن است دندان:
به صورت کج رشد کند.
به دندان کناری فشار وارد کند.
فقط بخشی از آن از لثه خارج شود.
کاملاً داخل استخوان فک باقی بماند (دندان عقل نهفته).
دندان عقل نهفته یا نیمهنهفته میتواند باعث تجمع غذا، پوسیدگی، التهاب لثه و عفونت شود.
کشیدن دندان عقل زمانی توصیه میشود که باعث ایجاد مشکل شده باشد یا احتمال آسیب به دندانهای دیگر وجود داشته باشد.
یکی از رایجترین علائم نیاز به بررسی دندان عقل، درد در انتهای فک است. این درد ممکن است هنگام جویدن یا باز و بسته کردن دهان بیشتر شود.
اگر اطراف دندان عقل قرمز، متورم یا دردناک شده باشد، ممکن است نشانه التهاب یا عفونت لثه باشد.
دندان عقلی که نتواند به طور کامل از لثه خارج شود، ممکن است به دندانهای مجاور آسیب بزند یا باعث ایجاد کیست و عفونت شود.
علائمی مانند:
تورم صورت یا فک
خروج چرک از لثه
بوی بد دهان
طعم ناخوشایند در دهان
میتواند نشاندهنده عفونت دندان عقل باشد.
گاهی رشد کج دندان عقل باعث فشار به دندان آسیاب دوم شده و احتمال پوسیدگی یا آسیب ریشه آن را افزایش میدهد.
به دلیل قرار گرفتن دندان عقل در انتهای دهان، تمیز کردن آن دشوار است و احتمال پوسیدگی آن بیشتر میشود.
خیر. اگر دندان عقل:
کاملاً رشد کرده باشد،
در موقعیت صحیح قرار داشته باشد،
باعث درد یا عفونت نشود،
به دندانهای دیگر آسیب نزند،
معمولاً نیاز به کشیدن ندارد و فقط باید تحت نظر دندانپزشک بررسی شود.
بهترین زمان معمولاً اواخر نوجوانی یا اوایل جوانی است، زیرا ریشه دندان هنوز کامل تثبیت نشده و روند جراحی و بهبودی معمولاً آسانتر است.
البته زمان مناسب برای هر فرد با توجه به شرایط فک، وضعیت دندان و عکس رادیولوژی مشخص میشود.
کشیدن دندان عقل با استفاده از بیحسی موضعی انجام میشود و بیمار معمولاً در طول درمان درد احساس نمیکند.
بعد از جراحی ممکن است موارد زیر طبیعی باشد:
کمی درد
تورم صورت
محدود شدن باز کردن دهان
حساسیت محل جراحی
این علائم معمولاً طی چند روز کاهش پیدا میکنند.
برای بهبود سریعتر بعد از کشیدن دندان عقل:
در ۲۴ ساعت اول از شستوشوی شدید دهان خودداری کنید.
غذاهای نرم مانند سوپ، ماست و غذاهای خنک مصرف کنید.
از نوشیدن با نی خودداری کنید.
سیگار را تا چند روز کنار بگذارید.
داروهای تجویز شده توسط دندانپزشک را طبق دستور مصرف کنید.
محل جراحی را تمیز نگه دارید.
در صورت وجود مشکل، باقی ماندن دندان عقل میتواند باعث:
عفونت لثه
پوسیدگی دندان عقل
آسیب به دندان مجاور
ایجاد آبسه
دردهای مکرر فک
شود.
به همین دلیل تشخیص زودهنگام اهمیت زیادی دارد.
دندان عقل آخرین دندان آسیاب دهان است که معمولاً در سنین جوانی رشد میکند. همه دندانهای عقل نیاز به کشیدن ندارند، اما اگر باعث درد، عفونت، پوسیدگی، رشد کج یا آسیب به دندانهای دیگر شوند، ممکن است نیاز به جراحی و خارج کردن داشته باشند.
بهترین راه برای تشخیص وضعیت دندان عقل، مراجعه به دندانپزشک و انجام معاینه و عکس رادیولوژی است.
